લમણેશની લમણાઝીંક

f95ac7_028a8ca3f6ed4804b7b6bbf225510f20

અંગ્રેજીમાં એક શબ્દ છે હાઈપોકોન્ડરીઆક

Hypochondriac – a person who is abnormally anxious about their health

(રોગનો ભ્રમ સેવનાર)

મારો મિત્ર લમણેશ ડિસોઝા (નામ, અટક, જ્ઞાતિ, જાતિ, મારી સાથેનો સંબંધમાંથી કેટલુક બદલેલ છે ) Hypochondriac નથી. Hypochondriacને રોગ ન હોય તો પણ એવો ભ્રમ રહ્યા કરે કે એને કોઈ રોગ છે.  લમણેશને ખરેખર અલગ અલગ વિચિત્ર જાતના રોગ થયા કરતા હોય છે અને એને દવા લેવાની નથી ગમતી. બે દિવસ પહેલા  લમણેશના ઘરે અમે જમવા ગયા હતા અને લમણેશ મેડીકલ સ્ટોરથી એની દવાઓ લેવા ગયો હતો ત્યારે એની પત્નીએ એની જે વ્યથા વર્ણવી તે તેમના જ શબ્દોમાં કંઈક નીચે મુજબ છે:

જવા દો ને બહુ તકલીફ છે.  બે અઠવાડિયા પહેલા જ એમને ખંજવાળની તકલીફ ઉપડી હતી, બે દિવસ સુધી જ્યારે બેસે ત્યારે પલાઠી વાળીને જ બેસે અને પગની પાનીઓને ખંજવાળ્યા કરે. હવે ઘરે છે ત્યાં સુધી ઠીક છે, પણ અમે રેસ્ટોરન્ટમાં ગયા ત્યાંય પલાઠી વાળીને બેસી ગયા. એમ પાછા સ્વચ્છતાના આગ્રહી, ગંદા હાથ વડે ખવાય નહિ એટલે બધું ચમચીથી ખાધું. સૂપ સુધી તો બધું બરાબર હતું, પણ જેવો પાપડ આવ્યો, એને ચમચીથી ખાવામાં સ્ટીલની થાળીમાં એટલું બધું ટંગ ટંગ કરીને ખાધું, બધા ટેબલવાળા અમારી તરફ જોતા હતા. પછી ઘરે જઈને કહે કે આજે પાપડ ચમચીથી ખાધો એટલે બરાબર પાચન નથી થયું અને ઝાડા થઇ ગયા છે, તો ૧ કલાકમાં ૫થી ૬ વાર ટોયલેટ જઈ આવ્યા, અને આ બાજુ પગની પાનીએ ખંજવાળ તો ચાલુ ને ચાલુ જ એટલે અંદર જઈને દઈ જાણે શું ય કરતા હશે, જ્યારે જાય ૨-૩ મિનીટમાં ધડામ દઈને અવાજ આવે.
મેં બહારથી પૂછ્યું, “બધું બરાબર તો છે ને?”
તો કહે કે “હા સહેજ બેલેન્સ જતું રહ્યું હતું, Indian ઝાઝરૂ હોત તો હાલત વધારે ખરાબ થાત”.
આટલી બધી તકલીફ હતી તો મેં કીધું ઝાડાની હાલત થોડી સારી થાય તો ડોક્ટરને બતાવી આવો ખંજવાળ માટે,
તો કહે  કે “ખંજવાળ કંઈ જીવલેણ રોગ થોડો છે તો એમાં ડોક્ટરને બતાવાનું હોય”
પછી એમને કંઈક યાદ આવ્યું એટલે ગાદલાની નીચે મૂકી રાખેલા  “સહિયર”ના “દાદીના નુસખા”ના કટીંગ કાઢ્યા, એમાંથી એક કાગળિયાંમાંથી કંઈક વાંચીને, એક હાથમાં “સહિયર”ના કટિંગ અને બીજા હાથથી ડાબા પગની પાની ખંજવાળતા મને કહે કે “લાવ મને અખરોટ આપ, આમાં લખ્યું છે એક અખરોટનો ટુકડો ૯ વખત ચાવીને ખાવાથી ઝાડામાં તરત રાહત મળે છે”
હું અખરોટ અને ખાંડણી લઇને આવી, તો  “ખાંડણીની શું જરૂર છે! આ મારા મજબુત દાંત ક્યારે કામમાં આવશે?” એમ કહી, હું કહું કે “અત્યારે ઝાડા થયા છે ને એમાં દાંતથી તોડવાનું risk નાં લેશો” એની પહેલા જ અખરોટ લઇ સીધી દાંતથી તોડવા લાગ્યા, અને એટલામાં જ એમને હેડકી આવી તો અખરોટ આખી મોઢાની અંદર જતી રહી. પછી કંઈક કેહવાનો પ્રયત્ન કરવા લાગ્યા પણ એમના મોઢામાં રહેલ અખરોટને કારણે મને બસ  “અ અ આં આં” જ સંભળાયું. એનો એમને ખ્યાલ આવતા ફોનની બાજુમાં પડેલ પેન લઇ અને સહિયરના “દાદીમાંના નુસખા”ના કટિંગમાંના દાદીમાના ક્લોસ-અપ ફોટોમાં, દાદીમાંના કપાળ પર કંઈક લખ્યું અને મને બતાવ્યું. ત્યાં દાદીમાંના કપાળ પર લખ્યું હતું, “પક્કડ લઇ આવ”
હું પક્કડ લઇ આવી, પછી પક્કડ લઇને એમણે જોરથી અખરોટ બહાર ખેંચી, અખરોટ બહાર નીકળીને દુર ફેંકાઈ ગઈ અને એ તરત ટોયલેટ તરફ દોડવા લાગ્યા, બારણું બંધ કરતા પહેલા મને કહ્યું, “ખંજવાળ મટી ગઈ”
દસેક મિનીટ પછી બારણું ખુલ્યું અને એ તરફથી બુમ આવી, “લમણીકા….. અહીંયા આવ કંઈક બતાવું”, મેં મારા કલ્પનાઓના ઘોડાઓને સહેજ પણ દોડાવ્યા વગર એ તરફ ગઈ તો એ ટોયલેટની બહાર અરીસા સામે મોં ખુલ્લું રાખી ને ઉભા હતા , “આ જો અહિયાં દાંત આગળ સોજો આવી ગયો હોય એવું લાગે છે?”

Dentist એ આખી અખરોટ વાળી ઘટના સાંભળી અને હસવાનું રોકતા રોકતા કહ્યું, “સોજો તો આવ્યો છે પણ એ મોટી તકલીફ નથી, સોજો તો જાતે બેસી જશે… પણ તમારો પાછળનો એક દાંત સડી ગયો છે, અત્યારે તો એ આ સોજાને કારણે કાઢી નહિ શકાય, પણ ૨-૩ દિવસમાં સોજો બેસે એટલે મળવા આવી જજો”

ડોકટરે કીધું એમ સોજો તો બે દીવસમાં ઉતરી ગયો, પણ એ વખતે dentist પાસે ના ગયા, એના પછી ૧ અઠવાડિયા પછી બીજી નવી તકલીફ ચાલુ થઇ. “આંખની ભ્રમર (eyebrow)માં દુખાવો”
સવારે ઉઠીને જ મને કીધું કે “eyebrow દબાવી આપ”, માણસની ઉપર કોઈ ઘોડો બેસીને માણસની સવારી કરતો હોય એવું દ્રશ્ય ભાળીને કોઈ પણ માણસના જેવા હાવ-ભાવ હોય તેવા હાવ-ભાવ સાથે મેં પૂછ્યું, “હેં….???” તો કહે “બેરી થઇ ગઈ છે? eyebrow દુખે છે, દબાવી આપ તો ભગવાન તારું ભલું કરશે”.
એમને શિયાળામાં ઠંડીને લીધે અમુક વાર માથાના વાળ તો દુખતા જ હોય છે એ વખતે કપડા સૂકવવાની કલીપ વાળ પર અડધો કલાક લગાવી દે અને એમને રાહત થતી હોય છે. આ eyebrow વાળો દુખાવો નવો હતો. પણ હું એમને ઓળખું એટલે બીજું કંઈ આગળ પૂછ્યા વગર મેં એમની જમણી eyebrow દબાવવાની ચાલુ કરી, તો મારો હાથ પકડીને કહે કે “ડાબી eyebrow દુખે છે, આ નહિ”
એટલે મેં ડાબી eyebrow દબાવવાનું ચાલુ કર્યું. આ કામનો પહેલા અનુભવ નહિ એટલે પહેલા ધીમા દબાણથી દબાવવાનું ચાલુ કર્યું, તો એમણે કહ્યું, હજુ જોરથી દબાવ, મેં થોડું જોર વધાર્યું તો “ઓ….” કરીને ચીસ પાડી. એમણે ચીસ પાડી એના લીધે મને એમના દાંત દેખાયા અને ખબર પડી કે જેમ કેરીના કોથળામાં એક બગડેલી કેરીને લીધે બીજી બધી કેરી બગડવા માંડે એમ એમના બીજા બે દાંત પણ સડી ગયા હતા. એમાંથી એક દાંત તો આગળનો વચ્ચે નો દાંત સડી ગયો હતો.
એના પછી બે દિવસ એમને સમજાવ્યા ત્યારે Dentist પાસે ગયા ત્યારે ડોકટરે કહ્યું, “થોડા વહેલા આવ્યા હોત તો દાંતને બચાવી શક્યા હોત, પણ અફસોસ હવે તો દાંતને કાઢવા પડશે.” આ સાંભળીને એનેસ્થેસિયા આપ્યા વગર એ જ વખતે એમના દાંત ખેંચી કાઢ્યા હોય એવું એમનું મોઢું થઇ ગયું. પછી તો…

એટલામાં લમણેશ બારણાંની અંદર આવ્યો. દવાઓની કોથળી ટેબલ પર મૂકી, સોફા પર બેઠો. મેં પૂછ્યું, “શું ચાલે લમણેશ? તબિયત કેવી છે?” લમણેશે પલાઠી વાળી, બંને હાથથી એની બંને પગની પાની ખંજવાળતા ખંજવાળતા, નીચેના એક દાંત વગરનું સ્મિત આપી એ બોલ્યો,

” બસ જલસા છે.”

સાક્ષર

Advertisements