વાર્તામાં વળાંક: હાશકારો

(શબ્દોનું સર્જન, બેઠક, કેલીફોર્નીયા દ્વારા આયોજિત વાર્તા સ્પર્ધામાં (વાર્તાનો વિષય- હાશકારો) પ્રથમ ક્રમાંકે આવેલી મારી વાર્તા)


“કંટાળી ગયા આ પાણીપુરીથી તો” આશાએ મોં બગાડીને અમરને કહ્યું.

અમર, ઉંમર વર્ષ ૩૩, પાતળો બાંધો, રંગ ઘઉંવર્ણો, ઉંચાઈ ૫ ફૂટ ૫ ઇંચ. જો અમર ક્યાંક ખોવાઈ ગયો હોય તો દુરદર્શન ગુજરાતી પર એનું કંઈક આ રીતનું વર્ણન કરી શકાય. પણ અમર ક્યાંય ખોવાયો નથી. અમરને અત્યારે એવા જ વિચાર આવે છે કે એ ક્યાંક ખોવાઈ ગયો હોત તો સારું.  ખોવાય ક્યાં થી , ત્રણ દિવસથી એ ક્યાંય ગયો જ નથી.

કેટલો સરસ નિત્યક્રમ ચાલતો હતો એનો! રોજ સવારે ઉઠી અને પેલા કોન્ટ્રાકટરને ત્યાં મજુરી કરવા જવાનું આવી ને આશાની સાથે પાણીપુરીની તૈયારી કરવાની: પૂરીઓ તળવાની, બટાકા બાફવાના, ડુંગળી સમારવાની, ચણા બાફવાના અને પાણી બનાવવાનું. આ બધું થઇ જાય એટલે લારી લઇને નીકળી જવાનું. ગોકુલ ચાર રસ્તાએ જઈને સાંજના ૪ વાગ્યાથી રાતના ૧૧.૩૦ સુધી ઉભા રહેવાનું, હોંશે હોંશે લોકોને પાણીપુરી ખવડાવવાની, લારી લઈને પાછા ઝુપડી પર આવી જવાનું અને આશાએ બનાવેલા ગરમા ગરમ રોટલા ખાઈ અને નજીકમાં થી પસાર થતા પાટા પરથી જતી રાતની ટ્રેનોના background music સાથે,  સપના જોતા જોતા સુઈ જવાનું. સપના ઝુપડીમાંથી ઘર થવાના, એની ૪ વર્ષની લાડકવાયી દીકરી ઝીણીને મોટી કરવાના સપના, એને ઈસ્કુલ મોકલવાના સપના, એના લગ્ન લેવાના સપના…આ બધા સપનાઓમાં બ્રેક વાગી ગઈ હતી. અરે, ઊંઘવામાં જ બ્રેક વાગી ગઈ હતી.

27 ફેબ્રુઆરીની સવાર હતી, અમર રોજની જેમ સવારે એક નવા મકાન નું બાંધકામ ચાલતું હતું ત્યાં મજુરી માટે ગયો હતો કામ બરાબર રીતે ચાલતું હતું અને એટલામાં અચાનક ૧૨ વાગ્યાની આસપાસ contractor સાહેબ હાથમાં પૈસા લઈને આવ્યા. અમરને થયું આજે આટલા વહેલા કેમ આવ્યા હશે સાહેબ? કદાચ એમને નવા મજુરો તો નહિ મળી ગયા હોય ને! અને એને નોકરી પરથી નીકાળી તો નહિ દે ને!

“લે આ ૩૦ રૂપિયા સવારથી અત્યાર સુધી ની મજુરી, ઘરે નીકળી જા હવે.” contractor સાહેબે ૧૦ની ત્રણ નોટો આપતા કહ્યું.

“કેમ સાહેબ શું થયું?” અમરે કુતુહલથી પૂછ્યું.

“ગુજરાત બંધનું એલાન છે, બંધ ખુલી જાય એટલે આવી જજે”, contractor સાહેબે કહ્યું.

વધારે કંઈ પૂછ્યા વગર અમર ત્યાંથી પૈસા લઇને નીકળી ગયો. રસ્તામાં એણે જોયું તો એક જીપ  જેની પર “વિશ્વ હિંદુ પરિષદ” નું બેનર હતું એમાં આવેલા ૭-૮ લોકો બધી દુકાનો બંધ કરાવતા હતા.  અમર એના રોજ ના પાનનાં ગલ્લા પર બીડી લેવા માટે ઉભો રહ્યો.

“અલ્યા આ બંધ શેનું છે?” અમરે પાંચનો સિક્કો આપતા પાનવાળાને પૂછ્યું.

“ખબર નહિ યાર, ગોધરામાં કંઈક ટ્રેન સળગાઈ નાખી છે કોઈએ. આજે પોલીસોય બહુ ફરે છે. હું ય હવે ગલ્લો બંધ કરી ને નીકળું જ છું” પાનવાળાએ બીડીની ઝૂડી આપતા કહ્યું.અમરે ઝુડીમાંથી બે બીડી નીકાળી, એક સળગાવી અને એક કાન પર મૂકી અને પછી ત્યાંથી નીકળી ગયો.એની ઝુપડી પર પહોંચ્યો ત્યારે ત્યાં આશા પણ એના કામ પરથી ઝીણીને લઇને પાછી આવી ગઈ હતી. બાજુ માં રહેતો મોચી અબ્દુલ પણ પાછો આવી ગયો હતો. એ એની ઝુપડીની બહાર બેઠો બેઠો રડતો હતો. એની પાસે જઈ અને અમરે પૂછ્યું, “ શું થયું લા, રડે કેમ છે ?”

“તે સમાચાર નથી સાંભળ્યા? શહેરમાં તોફાનો ચાલુ થઇ ગયા છે, મુસ્લિમોની દુકાનોને ઠેર ઠેર લોકો સળગાવે છે” અબ્દુલે પોતાની બાંયથી આંખો લુછતા કહ્યું, “અને મુસ્લિમોને પણ”

“તું ચિંતા ના કરીશ, તને કોઈ કંઈ નથી કરવાનું, આપણે પેલી નજીકની નહેર છે એની બાજુમાં મોટા મોટા ભૂંગળા પડ્યા હોય છે, એની અંદર છુપાઈ જઈશું. ૨-૩ દિવસમાં બધું થાળે પડી જશે એટલે પાછા આવી જઈશું” અમરે અબ્દુલના ખભા પર હાથ રાખીને કહ્યું.રોડ પર આવેલા ઝુપડામાં રહેવા કરતા અવાવરું જગ્યાએ ભૂંગળામાં જવામાં અમરને વધારે સલામતી લાગી. અમરે જલ્દીથી આશાને કીધું કે ઝીણીને લઇને આપણે થોડી વારમાં નીકળવાનું છે. ઘરમાં જે પણ ખાવા પીવાનું હોય એ લઇ લે. આશાએ લારીમાં થી બધો સામાન વધેલી પુરીઓ, બટાકાનો માવો, સમારેલી ડુંગળી બધું એક કોથળામાં ભરીને લઇ લીધું. બહાર રેતીના ઢગલામાં રમતી ઝીણી ને પણ ઉચકીને લઇ આવી.

નહેર ત્યાંથી અડધો કિમીના અંતર પર જ હતી. થોડી વારમાં તો અમર, આશા, ઝીણી અને અબ્દુલ ચારેય પોતાની ઝુપડીઓથી નીકળીને નહેર પાસે પડેલા ભૂંગળાઓ પાસે પહોંચી ગયા. બંધના એલાનને લીધે, નહેર પરના બ્રીજ પરથી આવતા જતા વાહનો ઓછા થઇ ગયા હતા. સાંજનો સમય હતો, સુરજ ડૂબવાની તૈયારી કરી રહ્યો હતો, પોલીસની સાયરનોનો અવાજ થોડી થોડી વારે સંભળાયા કરતો હતો.અબ્દુલ અને અમર ત્યાં પડેલા બધા ભૂંગળાને એક પછી એક જોવા લાગ્યા અને છેવટે એક મોટું ભૂંગળું પસંદ કરી, ચારેય જણ અંદર સમાઈ જશેની ખાતરી કરી અને  ભૂંગળામાં કોથળો નાખી દીધો.

“ચાલો ત્યાં રોડ પર રહેતા હતા એના કરતા તો આ સલામત જગ્યા છે!”  અબ્દુલે અમર તરફ જોઈને કહ્યું.

“દોસ્ત, તું ચિંતા ના કર, અહિયાં કોઈ નહિ આવે” અમરે સાંત્વન આપતા કહ્યું, “ચલ થોડું ખાઈ લઇએ”

બંને ભૂંગળાની અંદર ગયા, આશા કોથળામાં થી સામાન કાઢી રહી હતી. પૂરી અને માવો બધાએ સાથે બેસીને ખાધો.

જમતા જમતા પણ પોલીસોની સાયરન અને ધડાકાના અવાજો સંભળાયા કરતા હતા એટલે અબ્દુલ અને અમરે નક્કી કર્યું કે રાતે એ બંને જાગતા રહેશે.

ફેબ્રુઆરીની કડકડતી રાતની ઠંડીમાં અમર અને અબ્દુલ બીડી સળગાવીને ભૂંગળાની ઉપર બેઠા હતા. ઝીણીને ઊંઘાડીને બહાર આવી અને એ બંને પાસે આવીને આશાએ પૂછ્યું,

“કેટલા દિવસ ચાલશે આ બધું?”

“રામ જાણે” “અલ્લા જાણે” બંને સાથે બોલ્યા, અને પછી એકબીજા સામે હળવું સ્મિત કર્યું.

બીજા દિવસે સવારે પોલીસની સાયરનના અવાજથી અબ્દુલની આંખ ખુલી ગઈ અને એને યાદ આવ્યું કે એ અને અમર રાતે વાતો કરતા કરતા ભૂંગળાને અઢેલીને જ એ બેઠો બેઠો ઊંઘી ગયો હતો. બાજુમાં જોયું તો અમર નહોતો. અમર સામેથી ચાલતો ચાલતો આવતો હતો.

“મને ઉઠાડ્યો કેમ નહિ?” અબ્દુલે પૂછ્યું.

“હું પણ ઊંઘી જ ગયો તો, હમણાં જ ઉઠ્યો, અહિયાં ચાર રસ્તે જોવા ગયો તો કે શું હાલત છે? બધું સુમસામ છે , દુકાનો બંધ છે, કર્ફ્યું ચાલુ છે, પોલીસ વારે ઘડીએ નીકળે છે, મારે તને વધારે વિગતવાર નથી કહેવું પણ લાગે છે હજુ લાંબુ રોકાવાનું થશે” પાણી ભરેલી ડોલ નીચે મુકતા અમરે કહ્યું.

“પાણી ક્યાંથી લાયો?”

“અહીંયા નજીકમાં દુકાનો પાસે એક પાણીનો નળ છે સવારે આ સમયે ૨ કલાક પાણી આવે છે”અમર અબ્દુલને ચિંતામાં નાખવા નહોતો માંગતો એટલે એણે જોયેલા તૂટેલી દુકાનો, સળગેલા ઘરોના અને આખા શહેરમાં બનેલા કાળા ધુમાડાના વાદળો વિષે ના કહ્યું. અમર જે જોઈને આવ્યો એના પર થી એને ખાતરી થઇ ગઈ હતી કે અહિયાં વધારે સમય કાઢવાનો છે અને બધાને થઇ રહે એટલુ ખાવાનું એ લોકો પાસે નથી. એણે વિચારી લીધું હતું કે જ્યાં સુધી સ્થિતિ સુધરશે નહિ ત્યાં સુધી એ નહિ ખાય.

બપોરે જ્યારે આશા ફરીથી કોથળામાં થી પાણી પૂરી કાઢી રહી હતી ત્યારે અમરે કહ્યું,

“મને અત્યારે ભૂખ નથી પછી ખાઈ લઈશ”

અબ્દુલ વાતને સમજી ગયો, એણે કહ્યું, “દોસ્ત તું નહિ ખાય તો હું પણ નહિ ખાઉં, એકાદ દિવસ નહિ ખાવાથી કશું બગાડવાનું નથી” આશા તરફ જોઈને, “ભાભી, તમે અને ઝીણી ખાઈ લો”

—-

આમને આમ બે દિવસ વીતી ગયા. નવો નિત્યક્રમ બની ગયો હતો. પોલીસની સાયરનો, ધડાકાના અવાજો વચ્ચે અમર અને અબ્દુલ દિવસ રાત પાણી પીને જીવતા હતા, અને આશા અને ઝીણી પાણીપુરી ખાઈને.  અમર અને અબ્દુલ બે રાતથી જાગતા હતા, પોલીસની સાયરનનો અવાજ નજીક આવે એટલે ભૂંગળામાં સંતાઈ જતા અને પછી થોડી વાર પછી ફરી પાછા બહાર આવી જતા. રોજ રાતે અબ્દુલ અને અમર જુના દિવસોની વાતો કરતા, અલગ અલગ વાનગીઓની વાતો કરતા અને કાલથી ખાવાનું મળી જશેના વિશ્વાસ સાથે રાત પસાર કરતા.

બીજી માર્ચની સાંજનો ૭ વાગ્યાની આસપાસનો સમય હતો. બધા ભૂંગળામાં હતા અને આશા પાણીપુરીનાં માવાનો નાનકડો કોળીયો બનાવીને ઝીણીને ખવડાવી રહી હતી.

“કંટાળી ગયા આ પાણીપુરીથી તો” આશાએ મોં બગાડીને અમરને કહ્યું.

“બસ હવે એકાદ દિવસ… “કહેતા કહેતા અમર અટકી ગયો, એને મોટ્ટા ટ્રકનો અવાજ સંભળાયો. ભૂંગળામાં એક નાનકડું કાણું હતું એમાંથી બહાર જોયું તો નહેર ઉપરના બ્રીજ ઉપર એક મોટો ટ્રક આવીને ઉભો રહી ગયો હતો, ટ્રકની પાછળ લગભગ ૫૦ માણસો અલગ અલગ હથીયારો, ચપ્પા, ધારિયા, તલવારો સાથે ઉભા હતા અને બુમાબુમ કરી રહ્યા હતા.અમરે મો પર આંગળી મૂકીને આશા અને અબ્દુલને શાંત થવાનો ઈશારો કર્યો. ઝીણી અવાજ ન કરે એ માટે આશાએ એનું મોં દાબી દીધું. અમરે જોયું કે ટ્રકની બાજુમાં ડ્રાઈવરની સીટ પરથી બે જણ નીચે ઉતરી અને સામેની તરફ જોઈ રહ્યા હતા.ટ્રકમાં ચડીને આવેલા ટોળામાંથી એક પછી એક બધા નીચે ઉતરી રહ્યા હતા. સામેની બાજુથી બીજા એક ટ્રકનો અવાજ આવતો સંભળાયો અને આ ટોળામાંથી કોઈ એક એ બુમ પાડી,

“નહિ જવા દઈએ એ લોકો ને અહીંથી આગળ”

“નહિ જવા દઈએ” ટોળાએ નારો લગાવ્યો.

જોત જોતામાં બીજો ટ્રક પણ સામે આવીને રોકાઈ ગયો, એમાંથી પણ લગભગ ૫૦ માણસો હથિયારો લઇને ઉતર્યા. કોઈ વાતચીત વગર બંને ટોળાઓ સામ સામે આવી ગયા અને એના પછી દોડધામ, માર-કાટ અને ચિત્કારો સાથે હિંસા વ્યાપી ગઈ. હથીયારોના અવાજ અને ચિત્કારોના અવાજોથી ઝીણી રડવા લાગી હતી. આશાએ હજુ પણ એનું મોં દબાવી રાખ્યું હતું પણ એની આંખમાંથી આંસુઓ વહેવા લાગ્યા હતા. અમર અને અબ્દુલને પણ એટલા ડરી ગયા હતા કે આટલી ઠંડીમાં પણ એમને પરસેવો વળી ગયો હતો. અમરને ખબર હતીકે  બહાર નીકળવું ઘણું જોખમી છે અને ભૂંગળાની અંદર જ  બેસી રહેવામાં સલામતી છે.અચાનક દુરથી પોલીસની સાયરનનો અવાજ આવ્યો. બ્રીજ પર લડાઈ ચાલુ જ હતી, પોલીસની ગાડી બીજા ટ્રકની પાછળ આવીને ઉભી રહી અને એક પોલીસ ઓફિસરે હવામાં ગોળીબાર કર્યો અને બ્રીજ પરના બંને ટોળામાં દોડાદોડ થઇ ગઈ, પરિસ્થિતિને કાબુમાં લાવવામાટે પોલીસે અશ્રુવાયુ છોડ્યો.હજુ પણ બંને ટોળાઓ વચ્ચે લડાઈ ચાલુ જ હતી, અશ્રુવાયુ છોડાયા પછી અંધાધુંધી વધારે વધી ગઈ હતી, એ લોકો જોયા વગર સામે તલવારો, ચપ્પુઓ વીંઝતા હતા અને બધી દિશાઓમાં ભાગતા હતા. ભૂંગળા બ્રીજથી એટલા નજીક હતા કે થોડી જ સેકંડમાં અશ્રુ વાયુની અસર ભૂંગળાની અંદર પણ થવા લાગી. અંદર બેસેલા ચારેય જણને પહેલા આંખમાં થી પાણી આવવા લાગ્યું ,  પછી છીંકો અને ઉધરસ ચાલુ થઇ ગઈ , આંખો દુખવાનું ચાલુ થઇ ગયું અને છેવટે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગી.

“હવે અહીંથી નીકળવું જ પડશે” ઉધરસ ખાતા ખાતા અમરે કહ્યું.

“હું એક બાજુ રહું છું અને તું બીજી બાજુ રહે વચ્ચે ભાભી અને ઝીણીને રાખીએ અને બધા સાથે નીકળીએ, મારી જાન જતી રહેશે ત્યાં સુધી હું ભાભી અને ઝીણી ને કંઈ નહિ થવા દઉ” અબ્દુલે કહ્યું.આમ ચારેય જણ એક સાથે બહાર નીકળ્યા અને હજુ કઈ દિશામાં ભાગવાનું એ વિચારે એની પહેલા અમરની સામેથી દોડતા દોડતા તલવાર લઈને આવતા એક માણસે અમરના પેટમાં તલવાર ભોંકી દીધી.

અમરને એક વિચિત્ર પ્રકારનો હાશકારો વર્તાયો અને મનમાં થયું,

“હાશ! કેટલા દિવસ પછી કંઈક પેટમાં ગયું!”

અમર મરી ગયો!

-સાક્ષર


બીજા ક્રમાંકે આવેલી વાર્તાની લીંક

ત્રીજા ક્રમાંકે આવેલી વાર્તાની લીંક


(વાર્તા લખવા માટે પ્રોત્સાહન આપવા બદલ અને વાર્તાસ્પર્ધા વિષે જાણ કરવા બદલ પ્રજ્ઞાબેનનો ખુબ ખુબ આભાર)


તા.ક. – 

(Congratulations, તમે વાંચતા વાંચતા આટલે સુધી પહોંચી ગયા)

Next post: આવતા અઠવાડિયે(૧૨મી ફેબ્રુઆરી) – “વાંચન, લેખન અને વજન: મારું ૨૦૧૪નું પ્રગતિ પત્રક” ગયા વર્ષની પોસ્ટ “નવા વર્ષના સંકલ્પો એક મહિના પછી” નાં સંદર્ભમાં

(જો પોસ્ટ ના આવે તો ઉઘરાણી કરજો😉 )

11 thoughts on “વાર્તામાં વળાંક: હાશકારો

  1. સુંદર હૃદય સ્પર્શી વાર્તા

    પ્રથમ ઇનામ માટે અભિનંદન સાથે વધુ પ્રગતી માટે શુભ કામના.

  2. ‘ધન્ય’વાદ🙂 અમો’એ તે વાર્તા ત્યાં જ વાંચી લીધી હતી પણ અભી+નંદન અહી આપ્યા !

    ‘ વાર્તા’માં વળાંક ‘ સીરીઝ તો મસ્ત’મજાની ચાલુ જ છે પણ હવે વાર્તા પણ શરુ કરોને . . .

    BTW : ફોટો દહીં’પૂરી’નો લાગે છે !?

    1. પ્રેક્ષકોએ પકડી પાડ્યા… પાણીપુરીનો એવો કોઈ ફોટો ના મળ્યો કે જેને જોઈને મોંમાં પાણી આવી જાય…એટલે દહીંપુરી નો મૂકી દીધો…😉

      “‘ વાર્તા’માં વળાંક ‘ સીરીઝ તો મસ્ત’મજાની ચાલુ જ છે પણ હવે વાર્તા પણ શરુ કરોને . . .”

      — આ ખબર નાં પડી…

  3. saras varta !! salu, story aatli sensitive lakhi ane photo dahi puri no mukyo ? mane aevu hatu ke koi lite story hase ! baki kharekhar pratham inam ne layak varta.. lakhavanu chalu rakhajo ane regular lakhajo !

  4. હાશ! કેટલા દિવસ પછી કંઈક પેટમાં ગયું!”

    આ એક વાક્ય ઉપર જ પ્રથમ પારિતોષિક તો કુરબાન છે ..!!!!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s