લમણેશની લમણાઝીંક

f95ac7_028a8ca3f6ed4804b7b6bbf225510f20

અંગ્રેજીમાં એક શબ્દ છે હાઈપોકોન્ડરીઆક

Hypochondriac – a person who is abnormally anxious about their health

(રોગનો ભ્રમ સેવનાર)

મારો મિત્ર લમણેશ ડિસોઝા (નામ, અટક, જ્ઞાતિ, જાતિ, મારી સાથેનો સંબંધમાંથી કેટલુક બદલેલ છે ) Hypochondriac નથી. Hypochondriacને રોગ ન હોય તો પણ એવો ભ્રમ રહ્યા કરે કે એને કોઈ રોગ છે.  લમણેશને ખરેખર અલગ અલગ વિચિત્ર જાતના રોગ થયા કરતા હોય છે અને એને દવા લેવાની નથી ગમતી. બે દિવસ પહેલા  લમણેશના ઘરે અમે જમવા ગયા હતા અને લમણેશ મેડીકલ સ્ટોરથી એની દવાઓ લેવા ગયો હતો ત્યારે એની પત્નીએ એની જે વ્યથા વર્ણવી તે તેમના જ શબ્દોમાં કંઈક નીચે મુજબ છે:

જવા દો ને બહુ તકલીફ છે.  બે અઠવાડિયા પહેલા જ એમને ખંજવાળની તકલીફ ઉપડી હતી, બે દિવસ સુધી જ્યારે બેસે ત્યારે પલાઠી વાળીને જ બેસે અને પગની પાનીઓને ખંજવાળ્યા કરે. હવે ઘરે છે ત્યાં સુધી ઠીક છે, પણ અમે રેસ્ટોરન્ટમાં ગયા ત્યાંય પલાઠી વાળીને બેસી ગયા. એમ પાછા સ્વચ્છતાના આગ્રહી, ગંદા હાથ વડે ખવાય નહિ એટલે બધું ચમચીથી ખાધું. સૂપ સુધી તો બધું બરાબર હતું, પણ જેવો પાપડ આવ્યો, એને ચમચીથી ખાવામાં સ્ટીલની થાળીમાં એટલું બધું ટંગ ટંગ કરીને ખાધું, બધા ટેબલવાળા અમારી તરફ જોતા હતા. પછી ઘરે જઈને કહે કે આજે પાપડ ચમચીથી ખાધો એટલે બરાબર પાચન નથી થયું અને ઝાડા થઇ ગયા છે, તો ૧ કલાકમાં ૫થી ૬ વાર ટોયલેટ જઈ આવ્યા, અને આ બાજુ પગની પાનીએ ખંજવાળ તો ચાલુ ને ચાલુ જ એટલે અંદર જઈને દઈ જાણે શું ય કરતા હશે, જ્યારે જાય ૨-૩ મિનીટમાં ધડામ દઈને અવાજ આવે.
મેં બહારથી પૂછ્યું, “બધું બરાબર તો છે ને?”
તો કહે કે “હા સહેજ બેલેન્સ જતું રહ્યું હતું, Indian ઝાઝરૂ હોત તો હાલત વધારે ખરાબ થાત”.
આટલી બધી તકલીફ હતી તો મેં કીધું ઝાડાની હાલત થોડી સારી થાય તો ડોક્ટરને બતાવી આવો ખંજવાળ માટે,
તો કહે  કે “ખંજવાળ કંઈ જીવલેણ રોગ થોડો છે તો એમાં ડોક્ટરને બતાવાનું હોય”
પછી એમને કંઈક યાદ આવ્યું એટલે ગાદલાની નીચે મૂકી રાખેલા  “સહિયર”ના “દાદીના નુસખા”ના કટીંગ કાઢ્યા, એમાંથી એક કાગળિયાંમાંથી કંઈક વાંચીને, એક હાથમાં “સહિયર”ના કટિંગ અને બીજા હાથથી ડાબા પગની પાની ખંજવાળતા મને કહે કે “લાવ મને અખરોટ આપ, આમાં લખ્યું છે એક અખરોટનો ટુકડો ૯ વખત ચાવીને ખાવાથી ઝાડામાં તરત રાહત મળે છે”
હું અખરોટ અને ખાંડણી લઇને આવી, તો  “ખાંડણીની શું જરૂર છે! આ મારા મજબુત દાંત ક્યારે કામમાં આવશે?” એમ કહી, હું કહું કે “અત્યારે ઝાડા થયા છે ને એમાં દાંતથી તોડવાનું risk નાં લેશો” એની પહેલા જ અખરોટ લઇ સીધી દાંતથી તોડવા લાગ્યા, અને એટલામાં જ એમને હેડકી આવી તો અખરોટ આખી મોઢાની અંદર જતી રહી. પછી કંઈક કેહવાનો પ્રયત્ન કરવા લાગ્યા પણ એમના મોઢામાં રહેલ અખરોટને કારણે મને બસ  “અ અ આં આં” જ સંભળાયું. એનો એમને ખ્યાલ આવતા ફોનની બાજુમાં પડેલ પેન લઇ અને સહિયરના “દાદીમાંના નુસખા”ના કટિંગમાંના દાદીમાના ક્લોસ-અપ ફોટોમાં, દાદીમાંના કપાળ પર કંઈક લખ્યું અને મને બતાવ્યું. ત્યાં દાદીમાંના કપાળ પર લખ્યું હતું, “પક્કડ લઇ આવ”
હું પક્કડ લઇ આવી, પછી પક્કડ લઇને એમણે જોરથી અખરોટ બહાર ખેંચી, અખરોટ બહાર નીકળીને દુર ફેંકાઈ ગઈ અને એ તરત ટોયલેટ તરફ દોડવા લાગ્યા, બારણું બંધ કરતા પહેલા મને કહ્યું, “ખંજવાળ મટી ગઈ”
દસેક મિનીટ પછી બારણું ખુલ્યું અને એ તરફથી બુમ આવી, “લમણીકા….. અહીંયા આવ કંઈક બતાવું”, મેં મારા કલ્પનાઓના ઘોડાઓને સહેજ પણ દોડાવ્યા વગર એ તરફ ગઈ તો એ ટોયલેટની બહાર અરીસા સામે મોં ખુલ્લું રાખી ને ઉભા હતા , “આ જો અહિયાં દાંત આગળ સોજો આવી ગયો હોય એવું લાગે છે?”

Dentist એ આખી અખરોટ વાળી ઘટના સાંભળી અને હસવાનું રોકતા રોકતા કહ્યું, “સોજો તો આવ્યો છે પણ એ મોટી તકલીફ નથી, સોજો તો જાતે બેસી જશે… પણ તમારો પાછળનો એક દાંત સડી ગયો છે, અત્યારે તો એ આ સોજાને કારણે કાઢી નહિ શકાય, પણ ૨-૩ દિવસમાં સોજો બેસે એટલે મળવા આવી જજો”

ડોકટરે કીધું એમ સોજો તો બે દીવસમાં ઉતરી ગયો, પણ એ વખતે dentist પાસે ના ગયા, એના પછી ૧ અઠવાડિયા પછી બીજી નવી તકલીફ ચાલુ થઇ. “આંખની ભ્રમર (eyebrow)માં દુખાવો”
સવારે ઉઠીને જ મને કીધું કે “eyebrow દબાવી આપ”, માણસની ઉપર કોઈ ઘોડો બેસીને માણસની સવારી કરતો હોય એવું દ્રશ્ય ભાળીને કોઈ પણ માણસના જેવા હાવ-ભાવ હોય તેવા હાવ-ભાવ સાથે મેં પૂછ્યું, “હેં….???” તો કહે “બેરી થઇ ગઈ છે? eyebrow દુખે છે, દબાવી આપ તો ભગવાન તારું ભલું કરશે”.
એમને શિયાળામાં ઠંડીને લીધે અમુક વાર માથાના વાળ તો દુખતા જ હોય છે એ વખતે કપડા સૂકવવાની કલીપ વાળ પર અડધો કલાક લગાવી દે અને એમને રાહત થતી હોય છે. આ eyebrow વાળો દુખાવો નવો હતો. પણ હું એમને ઓળખું એટલે બીજું કંઈ આગળ પૂછ્યા વગર મેં એમની જમણી eyebrow દબાવવાની ચાલુ કરી, તો મારો હાથ પકડીને કહે કે “ડાબી eyebrow દુખે છે, આ નહિ”
એટલે મેં ડાબી eyebrow દબાવવાનું ચાલુ કર્યું. આ કામનો પહેલા અનુભવ નહિ એટલે પહેલા ધીમા દબાણથી દબાવવાનું ચાલુ કર્યું, તો એમણે કહ્યું, હજુ જોરથી દબાવ, મેં થોડું જોર વધાર્યું તો “ઓ….” કરીને ચીસ પાડી. એમણે ચીસ પાડી એના લીધે મને એમના દાંત દેખાયા અને ખબર પડી કે જેમ કેરીના કોથળામાં એક બગડેલી કેરીને લીધે બીજી બધી કેરી બગડવા માંડે એમ એમના બીજા બે દાંત પણ સડી ગયા હતા. એમાંથી એક દાંત તો આગળનો વચ્ચે નો દાંત સડી ગયો હતો.
એના પછી બે દિવસ એમને સમજાવ્યા ત્યારે Dentist પાસે ગયા ત્યારે ડોકટરે કહ્યું, “થોડા વહેલા આવ્યા હોત તો દાંતને બચાવી શક્યા હોત, પણ અફસોસ હવે તો દાંતને કાઢવા પડશે.” આ સાંભળીને એનેસ્થેસિયા આપ્યા વગર એ જ વખતે એમના દાંત ખેંચી કાઢ્યા હોય એવું એમનું મોઢું થઇ ગયું. પછી તો…

એટલામાં લમણેશ બારણાંની અંદર આવ્યો. દવાઓની કોથળી ટેબલ પર મૂકી, સોફા પર બેઠો. મેં પૂછ્યું, “શું ચાલે લમણેશ? તબિયત કેવી છે?” લમણેશે પલાઠી વાળી, બંને હાથથી એની બંને પગની પાની ખંજવાળતા ખંજવાળતા, નીચેના એક દાંત વગરનું સ્મિત આપી એ બોલ્યો,

” બસ જલસા છે.”

સાક્ષર

લગ્ન નક્કી થયેલ છોકરાનું ગીત – સારું થયું

(રાગ – મસ્ત હુઆ, બરબાદ હુઆ – અસરાર અલી)

સારું થયું,

ઘણું સારું થયું,

મારું આ હૈયું, હવે તારું થયું…

સારું થયું,

ઘણું સારું થયું,

તારું આ હૈયું, હવે મારું થયું…

પપ્પાની ચિંતા સઘળી ટળી ગઈ,

મમ્મીને વહુ મળી ગઈ,

જન્માક્ષરોના ઢગલામાંથી

જબરી તું જડી ગઈ,

જન્માક્ષરોના ઢગલામાંથી,

જ્યારે તું જડી ગઈ,

તો પછી સારું થયું,

ઘણું સારું થયું,

મારું આ હૈયું, હવે તારું થયું…


ભાઈબંધોને મળીશ હું જ્યારે મારીશ મોટા ફાકા,

“પૈણીશ ક્યારે?” પૂછશે નહિ હવે મામા માસી કાકા,

પંડિતોને કહી દો સારા ચોઘડિયાઓ આપો,

હોલ બુક કરો, ડીજે રોકો, કંકોતરીઓ છાપો.

કેમકે પછી સારું થયું,

ઘણું સારું થયું,

મારું આ હૈયું, હવે તારું થયું…


લોકો કહે છે લગ્ન પછી થશે સુખનું પૂર્ણવિરામ,

આઝાદી છીનવાઈ જશે પોકારશો ત્રાહિમામ.

લોકોનું તો કામ છે એવું બધી જગાએ નડશે,

હું તો ખુશ છું મારી માટે જીવનસાથી મળશે.

તો પછી સારું થયું,

ઘણું સારું થયું,

સગપણ તારું મારું થયું…


– સાક્ષર ઠક્કર


તા.ક. – Dedicated to my two friends Varun and Aayush who recently got engaged🙂

 

રાધે રાધે રાધે

 

સમર્થ આજે ૧૦ મહિનાનો થયો. અમે સવારે બે, બપોરે બે અને સાંજે બે એમ નિયમિતપણે ૬ સંસ્કાર આપી રહ્યા છીએ એટલે મોટો થઇને કોઈ કહી ના જાય કે મા-બાપે સંસ્કાર નથી આપ્યા. સંસ્કાર અને ભોજન સાથે બાબાને મનોરંજન અને શિક્ષણ માટે સાહિત્યના સંપર્કમાં પણ લાવવાનો પ્રયત્ન કર્યા કરીએ છીએ. હવે બાબાનો ઊંઘવાનો સમય ધીમે ધીમે ઓછો થઇ રહ્યો છે એટલે અમે લોકો “આલા” સાહિત્ય પરથી “બાબા” સાહિત્ય તરફ વળ્યા છે પછી જયારે બાબો હજુ થોડો સમજણો થશે એટલે બાળ સાહિત્ય તરફ વાળીશું.

આજે બાબા સાહિત્યના એવા એક સર્જનની વાત કરવી છે જેના દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલું કૌશલ્ય બાબાને આખું જીવન કામમાં લાગશે. એ સર્જનનું નામ છે આ પોસ્ટનું શીર્ષક: “રાધે રાધે રાધે” અને એ કૌશલ્યનું નામ છે તાળી પાડવી. આખા જીવનમાં ઘણી બધી જગ્યાઓ એ પછી બાબાએ તાળીઓ જ પાડવાની છે: જન્મદિનમાં, સ્કુલમાં (ખબર નહિ સ્કુલમાં તાળીઓનું ચલણ હજુ પણ છે કે પછી “environment friendly” હાથ ઉપર કરીને ફૂલ બનાવવાની એક્શન કરાવવામાં આવે છે), ભજનમાં, પ્રવચનોમાં, કોન્સર્ટમાં, નાટકમાં, પિકચરોમાં વગેરે વગેરે.

આ સર્જનની દરેક પંક્તિ જોઈએ અને એ પંક્તિ દ્વારા કવિ શું કહેવા માગે છે એનો પ્રયત્ન કરીએ:

રાધે રાધે રાધે

કવિએ શરૂઆત ભગવાનના નામથી કરી છે (કે ભગવાનની પ્રેમિકાના નામથી!) એટલે પહેલી પંક્તિથી જ કવિ દર્શાવવા માંગે છે કે આ ભજન હોઈ શકે એટલે તાળી પાડવાની તૈયારી રાખવી.

શીરો પૂરી ખાજે

આ પંક્તિ કવિ રાધે રાધેને ઉદ્દેશીને કહેવા માગે છે કે નાના બાળકને( જેને આ કવિતા સંભળાવવામાં આવે છે) એ અધ્યાહાર રાખ્યું છે. જે આ કવિતાની વિશેષતા છે, જેને કારણે આ માત્ર કવિતા ન રહીને વિવિધલક્ષી સર્જન બની જાય છે. તેને તમે ભજન, થાળ કે બાબાગીત ગણી શકો છો. સરળતા માટે આ કવિતાને બાબાગીત ગણી એમ સમજીશું કે આ બાબા/બેબીને ઉદ્દેશીને કહેવામાં આવ્યું છે.

શીરાની તો વાર છે

પુરીઓ તળાય છે

અહી આ બે પંક્તિઓમાં કવિએ વાર્તામાં જે રીતે વળાંક આપ્યો છે એ વર્તમાન સમાજનું તાદૃશ વર્ણન કરે છે. જેવી રીતે સરકારી ઓફીસમાં તમારે કોઈ કામ કરાવવાનું હોય અને તમને કહેવામાં આવે કે બસ મોટા સાહેબની સહી કરાવવાની છે કાલે આવી જજો. એમ કવિ એ પહેલા કહ્યું છે “શીરો પૂરી ખાજે”

પછી બીજા દિવસે એ જ કારકુન એમ કહે કે સહી તો ત્યારે જ થાય જ્યારે તમે પહેલા ૫૦ રૂપિયાના સ્ટેમ્પ પેપર પર affidavit કરાવી આવો અને એની બે ઝેરોક્ષ કરાવી આવો. એમ પછી ની પંક્તિમાં કવિએ કહ્યું છે, “શીરાની તો વાર છે પુરીઓ તળાય છે”

એક પૂરી કાચી

<બાબા/બેબીનું નામ>ની <માસી/ફોઈ/મમ્મી/મામી/બહેન> નાચી.

(બાબા/બેબી દ્વારા તાળીઓનો ગડગડાટ)

છેલ્લી પંક્તિ કવિનો master stroke છે, આ પંક્તિથી કવિની કવિતા પોતાની મટીને સાર્વજનિક બની જાય છે, આવી flexibility(તમે જેને ચાહો એને નચાવી શકો) બીજી કવિતાઓમાં જવલ્લે જ જોવા મળે છે. બીજી વિશેષતા આ પંક્તિની એ છે કે અહીં એક નાની વાતમાં કવિ જીવનની સૌથી મોટી શીખ આપી જાય છે: અંગ્રેજીમાં એક કહેવત છે “every cloud has silver lining” એટલે કે ગમે એટલે ખરાબ પરિસ્થિતિ હોય એમાં કંઈક સકારાત્મક શોધીને ખુશ રહેવું. બાળક ગમે તેટલું ભૂખ્યું હોય અને પૂરી કાચી રહી જાય પરંતુ આવી પરિસ્થિતિમાં પણ કોઈને નાચતું જોઈને એ તાળી પાડવા માંડે છે.

આ કવિતાનું ૫૦-૬૦ વખત બાળક પાસે એના હાથ પકડી, તાળી પડાવીને પુનરાવર્તન કરાવો ત્યારે બાળક એક વખત જાતે તાળી પાડે છે અને એના જીવનના પહેલા performance માટે તૈયાર થઇ જાય છે. બાળકના માતા પિતા એ ૫૦-૬૦ વખત કરાવેલા પુનરાવર્તનને વસુલ કરવા ૫૦-૬૦ વખત બાળક પાસે perform કરાવી લે છે. જયારે ઘરે કોઈ પણ મહેમાન આવે એટલે બાળકને સામે લાવીને બસ એટલું જ કહેવાનું,

“બેટા, uncleને/auntyને/uncle-auntyને ‘રાધે-રાધે’ કરીને બતાવો!”


તા.ક. – સમર્થ અડધા વર્ષનો થયો ત્યારે એક હિન્દીમાં કવિતા લખી હતી.

आधा बैठा आधा खड़ा

समर्थ जब आधा जागेगा,

हम लोगो की टोली देख कर

पूरा ही चौंक जाएगा।

 

आधी अधूरी उसकी ही भाषामें

उसको मैं बताऊंगा :

और आधा बड़ा हो जा बेटा,

पूरी दुनिया घुमाऊंगा।

 

ये जहाँ में तुझे आए हुए

आधा साल गुज़र गया;

मम्मा आधी बिगड़ गई है,

मम्मा तो बिगड़ी ही नहीं थी

पप्पा आधा सुधर गया।

 

आधा केक मैं खा जाऊँगा,

आधा केक हम काटेंगे …

आधी खुशियाँ तुम रख लेना,

आधी खुशियाँ बांटेंगे।

મહીસાગર

અમુક વાર હું વિચારું છું…
કે હું કેમ બંધ બંધ છું?
આ બંધનો તોડીને નીકળી જવું છે ક્યાંક…

એક વાર પ્રયત્ન કર્યો’તો…
પેલા પુલ પરથી જતી ટ્રેનમાંથી મળતા ફૂલો અને નાળીયેર
બધા ભેગા કરી અને કડાણા પાસે લઇ ગઈ હતી
મને થયું કે મારી મનોકામના પૂરી થશે,
મનુષ્યો પાસેથી જ તો શીખ્યું હતું,
પણ લાગે છે મનુષ્યો જ પોતાની માન્યતાઓમાં નથી માનતા.

બીજું પણ ઘણું બધું મનુષ્યો પાસેથી શીખું છું,
એમની મનોકામના જ્યારે પૂરી નહિ થતી હોય
ત્યારે અમુક વાર પૈસા પણ ફેંકે છે,
નોટો નહિ ખાલી સિક્કાઓ.
એમને ખબર છે નોટો ફેંકશે તો મારા સુધી પહોંચશે નહિ,
વચ્ચેથી પવન લઇ જશે.
એટલે… મેં એવો પણ પ્રયત્ન કર્યો,
બધા સિક્કા ભેગા કરી અને બાંસવાડા પાસે લઇ ગઈ,
પણ એ જ પરિણામ,
કોઈ ફરક ન પડ્યો,
પૈસા ઓછા પડ્યા હશે કદાચ.

રોજ સમાચાર વાંચું છું,
ગઈકાલનાં.
પેલા પુલ પરથી જતી ટ્રેનમાંથી છાપા પણ મળે છે,
ગઈકાલનાં.
હમણાં જ સમાચારમાં વાંચ્યું કે શેર બજારમાં મંદી છે,
તો વિચારું છું કે આ બધાં સિક્કાઓ ભેગા કરીને
શેરબજારમાં રોકાણ કરી લઉં,
અને બજારમાં તેજી આવે ત્યારે વેચી દઉં,
પછી ફરી એક વાર પ્રયત્ન કરું.

આ વિચારોની સાથે સાથે background music ની જેમ
મારી આરે ઢોલ વાગે છે…
વાગે છે ઢોલ વાગે છે,
વાગે છે બહુ વાગે છે.

– સાક્ષર

ધોળા વાળ

quote-gray-hair-is-god-s-graffiti-bill-cosby-6-51-77

“સફેદ રંગ એ શાંતિનો રંગ છે”

આવું જેણે પહેલી વાર વિચાર્યું હશે એને એ વખતે સફેદ વાળ આવ્યા નહિ હોય, કારણ કે જ્યારે પહેલી વાર પહેલો સફેદ વાળ આવે છે ત્યારે જીવનમાં અશાંતિ થવાની ચાલુ થઇ જાય છે. જેમ અર્જુનને પક્ષીની માત્ર આંખ દેખાતી હતી એમ સફેદ વાળ આવ્યા પછી આપણે અરીસા સામે ઉભા હોઈએ તો આપણને આપણો એક માત્ર સફેદ વાળ જ દેખાય છે.

આપણા સમાજમાં સફેદ વાળ નાની ઉમરમાં હોવા એ બહુ શરમજનક કહેવાય છે. એ વાતનો ફાયદો વાળ કાળા કરી આપવાની પ્રોડક્ટવાળા સારી રીતે ઉઠાવે છે. મેં જોયેલી સૌથી પહેલી વાળ કાળા કરવાની જાહેરાત કંઈક આ પ્રમાણે હતી. દુરદર્શન પર ગોદરેજ ડાઈની જાહેરાત આવતી હતી, એમાં એક પાર્ટીમાં એક કાકા અને માસી જાય છે ત્યાં માસીને કોઈ બહેન કહીને બોલાવે છે અને કાકાને કાકા કહીને બોલાવે છે એટલે કાકા બગડે છે અને ઘરે જઈને ગોદરેજ ડાઈ લગાવીને કાળા વાળ વાળા થઇ જાય છે. આવી જાહેરાતો જોઈને પછી જ્યારે પણ સફેદ વાળ આવે ત્યારે એ વાળને સંતાડવાની અથવા કાળા કરવાની મથામણ ચાલુ થઇ જાય છે.

પહેલો સફેદ વાળ છુપાવવાની જટિલતા એ વાળના સ્થાન પર આધારિત છે. જો વાળ માથાની પાછળની બાજુ હોય તો તો વાળ ધારકના ધ્યાનમાં આવતા પણ વાર લાગે છે. જો વાળ આગળ હોય તો અમુક વાર અમુક રીતની પાંથી પાડવાથી એ સફેદ વાળ છુપાવી શકાતો હોય છે પણ જો આગળ રહેલા સફેદ વાળનું સ્થાન પાંથીની એકદમ નજીક હોય તો પાંથી પાડવાથી પણ સફેદ વાળ છુપાતો નથી અને પાંથી પાડ્યા પછી ટોળામાંથી કોઈ ઓળખીતો દેખાઈ આવે એમ કાળા વાળની વચ્ચે એ એક સફેદ વાળ દેખાઈ આવે છે.

આવી અલગ અલગ રીતથી વાળ સંતાડવાના પ્રત્યનો બાદ આપણે એક દિવસ ઘોર અપરાધ કરી બેસીએ છે: એ સફેદ વાળ ખેંચી નાખવાનો. પહેલો સફેદ વાળ ખેંચી નાખવાનો સંતોષ બસ થોડા દિવસ જ રહે છે જ્યાં સુધી બીજા ૩ નવા સફેદ વાળ નથી આવી જતા, અને પછી તો એક પછી એક જેમ પહેલા વરસાદ પછી દેડકા નીકળે એમ ઘણા બધા સફેદ વાળ આવવા માંડે છે.

અત્યારે મારા માથા પર અડધા વાળ કાળા છે અને અડધા ધોળા છે. ધોળા વાળના ટોળા એક પછી એક કાળા વાળને વટલાવી રહ્યા છે. અમુક ક્રાંતિકારી કાળા વાળ જ્યારે નીડર થઇને સામનો કરે છે ત્યારે ખરી પડે છે. એક દિવસ માથા પર ધોળા વાળનું સામ્રાજ્ય સ્થપાઈ જશે ત્યાં સુધી આ ત્રણ સમસ્યાઓ નડશે:

૧. વાળ ધોળા થશે

૨. વાળ ખરશે

૩. ધોળા વાળ નહિ ખરે

—-

તા. ક. – Happy New Year! આજકાલ બ્લોગ પર બહુ પોસ્ટ નથી થતું પણ લખવાની પ્રેક્ટીસ રહ્યા કરે એ માટે હું અમુક વાર શબ્દોનું સર્જન (https://shabdonusarjan.wordpress.com) પર ચાલતા વિષયોમાં થી કોઈ વિષય પર લખી લેતો હોઉં છું આ વખતે સહિયારું સર્જન(https://gadyasarjan.wordpress.com) પરનો વિષય હતો: ચાંદીના ચમકીલા વાળ. એ પરથી પ્રેરણા લઇને આ લેખ લખ્યો હતો.

બાબો આયો

SamarthBlogPic

કેકો બેકો કાપો, કે બાબો આયો.
હું થઇ ગ્યો છું બાપો, કે બાબો આયો.

ગોળ ગોળ ઘુમીને ઉંચો કુદકો મારી,
આપો તાળી આપો, કે બાબો આયો.

સ્થિર રહીને થાક્યો, કોઈ આવીને ઢંઢોળે;
રાહ જુએ છે ઝાંપો, કે બાબો આયો.

તાજા ખબર ગણો કે તાજા કલમ ગણો,
છાપાઓમાં છાપો, કે બાબો આયો.

ડુંડ તો વધે જ છે, હવે છાતી ય ફૂલી છે,
માપવી હોય તો માપો, કે બાબો આયો.

– સાક્ષર

તા.ક. – ૯/૯/૨૦૧૫ ના દિવસે સવારે ૯ વાગે અમારે ત્યાં બાબો(“સમર્થ”) આયો છે  , ભગવદગોમંડળમાં “બાબો” શબ્દની વ્યાખ્યા રસપ્રદ છે, એના ચાર અર્થ છે: જુઓ.

બા મને વહેવાર કરતા આવડી ગયો

આ કવિતા રમેશ પારેખની કવિતા “બા મને ચપટી વગાડતા આવડી ગઈ” ની sequel કવિતા છે. નાના હોય ત્યારે બસ ચપટી વગાડતા, બિલ્લી ભગાડતા અને મુન્ની રમાડતા આવડે એટલે બહુ થઇ ગયું, પણ જેમ જેમ મોટા થતા જઈએ તો ઘણું બધું શીખવું પડે છે, સમાજના વ્યવહારો શીખવા પડે છે, જે કોઈ શાળા શીખવતી નથી, જાતે મહેનતથી શીખવું પડે છે. આ કવિતા એ બધા વ્યવહારો શીખ્યાના નીચોડ રૂપ છે.

દરેક તહેવાર કરતા આવડી ગયો,
બા મને વહેવાર કરતા આવડી ગયો.

મામાના ઘરેથી નીકળતી વખતે આપે છે કવર જ્યારે મામી,
ગજવામાં પૈસા એ મુકતો હોઉં ત્યારે, કરું હું ઔપચારિકતા સામી.
“ના લેવાય મારાથી” ને “આટલા બધા ના હોય” એવો સદાચાર કરતા આવડી ગયો.
બા મને વહેવાર કરતા આવડી ગયો.

તેમની અનિચ્છાએય “મારા માન ખાતર” મહેમાનોના પેટ પર કરું જુલમ,
ભાત ખવડાવુંને પછી શ્રીખંડ ખવડાવુંને પછી ના ખાય તો ખવડાવું સમ;
આપણા ઘેર આયા છે તો આપણું જ ચાલેને , એવો અધિકાર કરતા આવડી ગયો.
બા મને વહેવાર કરતા આવડી ગયો.

પોતાને સાચવું કે સાચવું નહિ હું, પણ સાચવું  છું પ્રસંગો બા,
ચાંદલાઓ નોંધીને નક્કી કરું કે કયા મોંઘેરા સંબંધો બા.
સમાજમાં આપણું કેવું દેખાય એવો વિચાર કરતા આવડી ગયો.
બા મને વહેવાર કરતા આવડી ગયો.

-સાક્ષર

તા.ક.– આ પોસ્ટને લાઈક કરો, બ્લોગને સબસ્ક્રાઈબ કરો, નીચે કોમેન્ટ કરો, હું તમારા બ્લોગમાં આવીને લાઈક, સબસ્ક્રાઈબ અને કોમેન્ટ કરી જઈશ… બ્લોગ વ્યવહારે જે કરવું પડે એ તો કરવું જ પડે ને બોસ!!!

વાર્તામાં વળાંક: આજનો એકલવ્ય


એક વાર દ્રોણ, અર્જુન અને એકલવ્ય ગાડીમાં ફરવા ગયા હતા. અર્જુન ગાડી ચલાવતો હતો અને દ્રોણ બાજુમાં બેઠા હતા, અને એકલવ્ય પાછળની સીટ પર આડો પડીને ઊંઘતો હતો. દ્રોણ એકલવ્યનો આઈફોન લઇ ને Dartsની game રમતા હતા. દ્રોણ જ્યારે નિશાન લગાડવામાં વાર લગાડતા ત્યારે આઈફોન ઓટો લોક થઇ જતો હતો, એટલે અનલોક કરવા પાછળ બેઠેલા એકલવ્યને આપતા. એકલવ્ય પોતાનો અંગુઠો i-phone નાં fingerprint scanner પર મૂકીને ફોન અનલોક કરી આપતો.

આવું સાત આઠ વખત થયા પછી એકલવ્ય અકળાયો અને અંગુઠો કાપી દ્રોણને આપી દીધો અને કીધું, “એક કામ કરો ગુરુજી, આ અંગુઠો જ રાખી લો, પછી જેટલી વખત અનલોક કરવું હોય એટલું કર્યા કરો, પણ મને શાંતિથી ઊંઘવા દો”

બોધ – ઊંઘ મહત્વની છે, અંગુઠો નહિ.

માઈક્રોફિક્શન વાર્તાઓ

(અક્ષરનાદ.કોમની વાર્તા સ્પર્ધામાં પ્રથમ ક્રમાંક પર આવેલી મારી ૪ માઈક્રોફિક્શન વાર્તાઓ)

મજા

“આ લીસ્ટ જોઈ લે તો બરાબર છે ને. “નિસર્ગે એની પત્નીને લીસ્ટ આપતા કહ્યું.
“સ્ટોવ, ચા નો મસાલો, ખાંડ, ચા ની તપેલી, પેપર પ્લેટસ, પેપર સ્પુન, બ્રેડ, બટર, ચીસ, બ્રશ, ટુથપેસ્ટ, ઉલ્યું, ફ્લેશ લાઈટ, ચપ્પુ, મચ્છર માટેની ક્રીમ, બેન્ડએઇડ, સ્લીપિંગ બેગ, ઓશિકા, બ્લેન્કેટ”
“અરે main વસ્તુ તો તું ભૂલી ગયો. Portable Charger. એના વગર ગયા વખતે યાદ છે કેમ્પીંગમાં આઈફોનની બેટરી ખાલી થઇ ગઈ હતી અને પછી કેમ્પીંગમાં મજા નહોતી આવી”

તફાવત
એણે કોકાકોલાની ખાલી પડેલી ભૂરા રંગની ક્રેટ ઉંધી કરી, એની ઉપર ચડી અને બ્લેક એન્ડ વ્હાઈટ ટીવીની ઉંચાઈ સુધી પહોચી, ટીવીની જમણી બાજુમાં જોરથી બે વાર ઠપકાર્યું. હવે ટીવી પરનું દ્રશ્ય ચોખ્ખું દેખાતું હતું. એણે જોયું કે એની જ ઉંમરનો એક છોકરો સ્ટેજ ઉપર અમિતાભ બચ્ચન પાસેથી એક ટ્રોફી લઇ રહ્યો હતો. સ્ટેજ પર ઉભેલા એન્કરએ કહ્યું, ” ફિર એક બાર ઝોર સે તાલિયા હો જાયે, તારે ઝમીન પે ઔર દર્શિલ સફારી કે લિયે” અને ઓડીયન્સમાં બેઠેલા હજારો લોકોની તાળીઓ નો ગડગડાટ છવાઈ ગયો.

…એટલામાં એનું ધ્યાન તોડતા એના માલિકનો અવાજ આવ્યો, “ઓયે છોટુ, ટીવી સરખું કરવા મોકલ્યો’તો, જોવા નહિ, આ ચા બની ગઈ છે આપી આવ તો”

બાળઉછેર

“જો બેટા આટલી વસ્તુઓ ધ્યાનમાં રાખવાની:
ખૂણો પકડીને બધા જતા હોય ને એમની સાથે સાથે ચાલ્યા કરવાનું, બહુ વચ્ચે નહિ જવાનું, એ લોકોની નજરમાં નહિ આવાનું. ખાવાનું લઇ ને જેટલું જલ્દી બને એટલુ ઘરમાં આવી જવાનું.
આપણે કોઈને કંઈ કરી એ નહિ તો કોઈ આપણને કંઈ ના કરે, એટલે બચકું નહિ ભરવાનું એ લોકોને”
શિખામણ આપતી કીડી અને એની બાળ કીડી બંને પર અચાનક જોરથી એક ચપ્પલ આવ્યું… અને તડપતા તડપતા કીડીઓએ એ એટલું સાંભળ્યું, “આલુલુલુ, કીડીએ આવું કર્યું મારા બેટાને, જો કશું નથી વાગ્યું, જો બેટા કીડી મરી ગઈ, જો.”

મૃત્યુનો પ્રકાર
“હા બોલો યમરાજ, આ જે સ્ત્રીને લઇ આવ્યા છો, એનું મૃત્યુ કેવી રીતે થયું હતું?” ચિત્રગુપ્તે પૂછ્યું.
“એના ૫ વર્ષના છોકરાને લીધે. એના છોકરાએ સમ ખાધા હતા અને…”
“અરે યાર, મજાક ના કર ને, એવો કેસ જોયો છે તે એક પણ વાર!”
યમરાજે હસીને કહ્યું, “સાચે… તમારા સમ”

– સાક્ષર

 

 

ડેટોલ

હું નાનો હતો ત્યારે વારે ઘડીએ વગાડીને આવતો,
થોડું ઓછુ વાગ્યું હોય ત્યારે મમ્મી અને વધારે વાગ્યું હોય ત્યારે પપ્પા ડેટોલથી સાફ કરી આપતા…
આવી વહેંચણી મારા ઘાવ જોઈ શકવાની સહનશક્તિને આધારે કરવામાં આવી હશે એવું મને લાગે છે.
ફરી જ્યારે સાજુ થઇ જતું ત્યારે હું ફરી વગાડીને આવતો.
મારો ભાઈ પણ મારા જેવો જ,
એ પણ વારે ઘડીએ વગાડીને આવતો.
ઘરમાં ડેટોલનો સારો એવો વપરાશ રહેતો,
દોઢ બે મહીને બોટલ ખાલી થઇ જતી અને પપ્પા નવી ડેટોલ લઇ આવતા.

આજે માથું દુખતું હતું ત્યારે કોમ્બીફ્લામ લેવા દવાનો ડબ્બો ખોલ્યો,
ડબ્બામાં આખે આખી વાપર્યા વગરની પેક કરેલી ડેટોલની બોટલ જોઈ,
ઉપર વાંચ્યું તો ખબર પડી કે ૧ વર્ષ પહેલા expire થઇ ગઈ છે,
કદાચ બે વરસ પહેલા દિવાળીમાં લીધી હશે, એ વખતે સાફ-સફાઈ કરતી વખતે
આગલી ડેટોલની એક્સ્પાયર થઇ ગયેલી બોટલ ફેંકી દીધી હતી ત્યારે.

ડેટોલ વપરાતી નથી.
મને વાગતું જ નથી.
અરે, હું બહુ રમવા જ નથી જતો.
જાઉં છું તો બહુ સાચવીને રમું છું.
વાગવાનો ડર મારામાં પેસી ગયો છે,
હું મોટો થઇ ગયો છું.

– સાક્ષર

“We don’t stop playing because we grow old; we grow old because we stop playing.” – George Bernard Shaw

તા.ક.-
આમ તો આ પોસ્ટ ૩-૪ મહિનાથી ડ્રાફ્ટમાં  લખેલી પડી હતી, વિચાર્યું હતું કે ક્યારેક પોસ્ટ કરીશું, આજે મારા જન્મદિવસે post કરવાનું appropriate લાગ્યું.🙂